Thai 13 tuần: bước sang tam cá nguyệt thứ hai mẹ cần biết gì?
Thai 13 tuần thường được xem là thời điểm mẹ bước sang tam cá nguyệt thứ hai hoặc ở ranh giới chuyển tiếp, tùy cách tính của từng tài liệu. Với nhiều mẹ, đây là giai đoạn dễ thở hơn: nghén giảm, ăn uống khá hơn và tâm lý bớt căng thẳng so với những tuần đầu.
Dù vậy, thai nhi vẫn đang phát triển từng ngày và mẹ vẫn cần chăm sóc cơ thể cẩn thận. Bài viết này giúp mẹ hiểu thai 13 tuần phát triển ra sao, cơ thể mẹ thay đổi thế nào và cần lưu ý gì khi bước sang giai đoạn mới.
Thai 13 tuần là mấy tháng?
Thai 13 tuần thường nằm ở cuối tháng thứ 3 hoặc đầu tháng thứ 4, tùy cách chia. Đây là thời điểm chuyển từ tam cá nguyệt đầu sang tam cá nguyệt thứ hai. Nhiều triệu chứng khó chịu có thể giảm, nhưng không phải mẹ nào cũng giống nhau.
Nếu mẹ vẫn còn nghén, mệt hoặc ăn kém ở tuần 13, điều đó không nhất thiết là bất thường. Tuy nhiên, nếu nôn nhiều, sụt cân, chóng mặt hoặc mất nước, mẹ nên đi khám.
Thai nhi 13 tuần phát triển như thế nào?
Theo Mayo Clinic, ở tuần 13, xương của thai nhi bắt đầu cứng hơn, đặc biệt ở hộp sọ và các xương dài của tay chân. Da của bé còn mỏng và trong, nhưng sẽ dần dày hơn trong các tuần sau.
Cleveland Clinic cho biết trong giai đoạn tuần 13-16, nhiều cơ quan tiếp tục hoàn thiện; thai nhi có thể có các cử động như duỗi người, ngáp, mút tay hoặc tạo biểu cảm, dù mẹ thường chưa cảm nhận rõ.
Đầu của bé vẫn còn lớn so với thân, nhưng tỷ lệ cơ thể sẽ dần cân đối hơn. Các cơ quan đã hình thành trước đó tiếp tục trưởng thành để chuẩn bị cho các chức năng phức tạp hơn.
Mẹ bầu 13 tuần có thể thấy gì trong cơ thể?
Một số thay đổi thường gặp:
- Nghén giảm dần, ăn uống dễ hơn.
- Năng lượng tốt hơn so với các tuần trước.
- Bụng dưới bắt đầu rõ hơn ở một số mẹ.
- Ngực vẫn lớn và nhạy cảm.
- Táo bón hoặc đầy hơi vẫn có thể tiếp diễn.
- Dịch âm đạo sinh lý có thể nhiều hơn.
- Cảm xúc ổn hơn nhưng đôi lúc vẫn nhạy cảm.
Nếu mẹ đột ngột thấy đau bụng mạnh, ra máu, sốt hoặc dịch âm đạo bất thường, nên đi khám. Không nên tự đoán nguyên nhân qua kinh nghiệm truyền miệng.
Thai 13 tuần mẹ nên ăn gì?
Khi đỡ nghén, mẹ có thể tập trung cải thiện chất lượng bữa ăn. Một khẩu phần tốt nên có:
- Tinh bột tốt: cơm, khoai, yến mạch, bánh mì nguyên cám.
- Đạm: thịt nạc, cá ít thủy ngân, trứng chín kỹ, đậu, sữa tiệt trùng.
- Rau xanh và trái cây để bổ sung chất xơ, vitamin.
- Chất béo tốt từ cá phù hợp, quả bơ, hạt, dầu thực vật.
- Nước đủ trong ngày.
Mẹ không cần ăn quá nhiều. Tăng cân trong thai kỳ nên theo tư vấn của bác sĩ dựa trên cân nặng trước khi mang thai, tình trạng sức khỏe và số lượng thai.
Vận động ở tuần 13 có an toàn không?
Nếu thai kỳ ổn định và bác sĩ không dặn kiêng, mẹ có thể vận động nhẹ đều đặn. Đi bộ, yoga bầu, bơi nhẹ hoặc các bài giãn cơ phù hợp có thể giúp cải thiện tâm trạng, giảm táo bón và hỗ trợ giấc ngủ.
Mẹ nên dừng tập nếu thấy đau bụng, ra máu, chóng mặt, khó thở, đau ngực hoặc rỉ dịch âm đạo. Với mẹ có tiền sử sảy thai, sinh non, cổ tử cung ngắn, nhau tiền đạo, đa thai hoặc bệnh nền, nên hỏi bác sĩ trước khi tập.
Lịch khám thai sau tuần 13
Sau mốc 12-13 tuần, bác sĩ có thể hẹn mẹ khám định kỳ để theo dõi huyết áp, cân nặng, sự phát triển của thai và các xét nghiệm cần thiết. Mẹ nên lưu lại kết quả khám, ngày dự sinh, thuốc/vitamin đang dùng và những triệu chứng bất thường.
Nếu đã làm sàng lọc trước sinh, mẹ nên hỏi rõ kết quả thuộc nhóm nguy cơ thấp hay cao, có cần xét nghiệm tiếp theo không và khi nào siêu âm hình thái học. Không nên tự diễn giải các chỉ số nếu chưa được bác sĩ giải thích.
Chăm sóc tinh thần khi bước sang tam cá nguyệt thứ hai
Nhiều mẹ cảm thấy nhẹ nhõm khi qua giai đoạn đầu, nhưng cũng có mẹ bắt đầu lo về tài chính, sinh nở, chăm con hoặc thay đổi cơ thể. Những lo lắng này rất bình thường.
Mẹ có thể ghi lại từng việc cần chuẩn bị theo tháng thay vì cố làm mọi thứ cùng lúc. Hãy ưu tiên sức khỏe, lịch khám, dinh dưỡng và nghỉ ngơi. Các món đồ cho bé, kế hoạch sinh và lớp học tiền sản có thể chuẩn bị dần.
Câu hỏi thường gặp về thai 13 tuần
Thai 13 tuần đã máy chưa?
Đa số mẹ chưa cảm nhận thai máy rõ ở tuần 13, nhất là mang thai lần đầu. Cử động thai thường được cảm nhận muộn hơn trong tam cá nguyệt thứ hai.
Thai 13 tuần có biết giới tính chưa?
Siêu âm có thể chưa chắc chắn. Nếu mẹ muốn biết giới tính, nên chờ mốc phù hợp hơn hoặc trao đổi với bác sĩ về các xét nghiệm đang thực hiện.
Tuần 13 còn nghén có sao không?
Thường không sao nếu mẹ vẫn ăn uống được và không mất nước. Nếu nôn nhiều, mệt lả, sụt cân hoặc tiểu ít, cần đi khám.
Nguồn tham khảo
- Mayo Clinic second trimester: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/fetal-development/art-20046151
- Cleveland Clinic: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/7247-fetal-development-stages-of-growth
- NHS week-by-week guide: https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/
