Thai 11 tuần: sự phát triển của bé và những thay đổi ở mẹ
Thai 11 tuần là một cột mốc thú vị vì bé đang lớn nhanh và nhiều chi tiết cơ thể trở nên rõ hơn. Mẹ có thể vẫn còn nghén, mệt, dễ xúc động, nhưng một số người bắt đầu thấy cơ thể quen dần với thai kỳ.
Đây cũng là giai đoạn mẹ nên chú ý lịch khám, siêu âm và các xét nghiệm sàng lọc theo chỉ định. Mỗi thai kỳ khác nhau, vì vậy những thông tin dưới đây chỉ nên dùng để tham khảo và chuẩn bị câu hỏi cho bác sĩ.
Thai 11 tuần là giai đoạn nào của thai kỳ?
Tuần 11 vẫn thuộc tam cá nguyệt thứ nhất. Nếu tính theo tháng, mẹ đang ở khoảng tháng thứ 3 của thai kỳ. Chỉ còn một thời gian ngắn nữa là mẹ bước qua tam cá nguyệt thứ hai, giai đoạn mà nhiều người thấy dễ chịu hơn.
Ở tuần này, mẹ có thể đang chờ lịch siêu âm đo độ mờ da gáy hoặc các xét nghiệm sàng lọc trước sinh tùy theo tư vấn của bác sĩ. Không phải ai cũng cần cùng một loại xét nghiệm, nên mẹ nên hỏi rõ mục đích, thời điểm và ý nghĩa kết quả.
Thai nhi 11 tuần phát triển ra sao?
Theo Mayo Clinic, ở tuần 11, bé đã được gọi là fetus, tức thai nhi. Khuôn mặt còn rộng, mắt cách xa, mí mắt khép, tai nằm thấp ở hai bên đầu. Mầm răng tương lai xuất hiện, hồng cầu bắt đầu hình thành ở gan và cơ quan sinh dục ngoài bắt đầu phát triển vào cuối tuần.
Mayo Clinic cũng ước tính thai nhi tuần 11 có thể dài khoảng 50 mm từ đầu đến mông và nặng khoảng 8 g. Những con số này không phải chuẩn bắt buộc cho mọi bé, vì tuổi thai thực tế và tốc độ phát triển có thể khác nhau.
Cleveland Clinic cho biết tuần 11, thai nhi có thể có các chuyển động như mở đóng bàn tay hoặc miệng, các khớp như gối, khuỷu tay, cổ chân hoạt động hơn, nhưng mẹ vẫn thường chưa cảm nhận được.
Cơ thể mẹ thay đổi thế nào ở tuần 11?
Ở tuần 11, các triệu chứng thường gặp gồm:
- Buồn nôn hoặc nôn, nhưng có thể bắt đầu giảm ở một số mẹ.
- Mệt mỏi, cần ngủ nhiều hơn.
- Căng ngực, quầng vú sẫm màu hơn.
- Đầy hơi, táo bón.
- Tăng tiết nước bọt hoặc vị kim loại trong miệng.
- Cảm xúc nhạy hơn.
- Da thay đổi, có thể nổi mụn hoặc sạm nhẹ.
Một số mẹ thấy bụng hơi nhô, nhưng nhiều người vẫn chưa lộ rõ. Nếu mẹ mang thai lần hai trở đi, bụng có thể rõ sớm hơn do cơ thành bụng đã giãn từ lần mang thai trước.
Thai 11 tuần mẹ nên chuẩn bị gì?
Mẹ nên xem lại lịch khám thai. Nếu được hẹn siêu âm hoặc xét nghiệm trong khoảng tuần 11-13, hãy đi đúng thời điểm vì một số chỉ số chỉ có ý nghĩa tốt nhất trong khung tuần nhất định.
Mẹ cũng nên ghi lại các câu hỏi trước khi gặp bác sĩ:
- Tình trạng nghén của mình có cần hỗ trợ không?
- Có cần bổ sung sắt, canxi, DHA hay vitamin D chưa?
- Có cần làm xét nghiệm sàng lọc nào?
- Dấu hiệu nào cần đi khám ngay?
- Mình có được vận động hoặc quan hệ vợ chồng bình thường không?
Việc hỏi rõ giúp mẹ bớt lo và tránh nghe quá nhiều lời truyền miệng trái chiều.
Dinh dưỡng cho mẹ bầu 11 tuần
Nếu còn nghén, mẹ không cần ép ăn thật nhiều. Hãy ưu tiên món dễ tiêu và chia nhỏ bữa. Khi đỡ nghén hơn, mẹ có thể tăng dần sự đa dạng trong khẩu phần.
Một bữa ăn tốt nên có tinh bột, đạm, rau, trái cây và chất béo lành mạnh. Đạm có thể đến từ thịt nạc, cá ít thủy ngân, trứng chín kỹ, đậu, sữa và các sản phẩm từ sữa đã tiệt trùng. Rau xanh và trái cây hỗ trợ chất xơ, giúp giảm táo bón.
Mẹ không nên ăn đồ sống, tái, sữa chưa tiệt trùng hoặc thực phẩm để lâu không đảm bảo. Với cá biển, nên chọn loại ít thủy ngân và ăn lượng vừa phải theo hướng dẫn y tế.
Tâm lý mẹ bầu tuần 11: đừng xem nhẹ
Lo lắng trong tam cá nguyệt đầu rất phổ biến. Mẹ có thể sợ sảy thai, sợ kết quả siêu âm, sợ mình ăn uống chưa tốt hoặc không biết dấu hiệu nào là bình thường. Những cảm xúc này không có gì xấu.
Điều mẹ nên làm là tìm nguồn thông tin đáng tin cậy, trao đổi với bác sĩ và chia sẻ với người thân. Nếu mẹ buồn bã kéo dài, mất ngủ nặng, hoảng sợ thường xuyên hoặc không còn hứng thú với sinh hoạt hằng ngày, nên nói với nhân viên y tế để được hỗ trợ.
Khi nào mẹ cần đi khám sớm?
Hãy đi khám nếu mẹ ra máu nhiều, đau bụng tăng dần, đau một bên bụng, sốt, nôn không giữ được nước, chóng mặt/ngất, khí hư hôi hoặc ngứa rát. Với thai kỳ, kiểm tra sớm luôn tốt hơn là cố chịu đựng trong lo lắng.
Câu hỏi thường gặp về thai 11 tuần
Thai 11 tuần đã biết giới tính chưa?
Cơ quan sinh dục ngoài đang phát triển, nhưng thường còn sớm để xác định chính xác bằng siêu âm. Mẹ nên chờ mốc phù hợp hơn theo tư vấn của bác sĩ.
Thai 11 tuần đã hết nguy hiểm chưa?
Nguy cơ thường giảm dần khi thai lớn hơn, nhưng mẹ vẫn cần khám đúng lịch, ăn uống an toàn và theo dõi dấu hiệu bất thường. Không nên chủ quan chỉ vì đã gần hết tam cá nguyệt đầu.
Thai 11 tuần có nên siêu âm không?
Nhiều mẹ có lịch siêu âm trong giai đoạn này, nhưng tần suất và mục đích siêu âm nên theo chỉ định. Mẹ không nên tự siêu âm quá nhiều chỉ để trấn an.
Nguồn tham khảo
- Mayo Clinic: https://www.mayoclinic.org/healthy-lifestyle/pregnancy-week-by-week/in-depth/prenatal-care/art-20045302
- Cleveland Clinic: https://my.clevelandclinic.org/health/articles/7247-fetal-development-stages-of-growth
- NHS week-by-week guide: https://www.nhs.uk/best-start-in-life/pregnancy/week-by-week-guide-to-pregnancy/
